|
 |
Nied¼wied¼ jaskiniowy
(Ursus spelaeus)
- wielko¶ci± przewy¿sza³ dzisiejsze nied¼wiedzie (okaz
eksponowany w Muzeum Geologicznym PIG mierzy³ 185 cm
d³ugo¶ci, 120 cm wysoko¶ci w k³êbie, a d³ugo¶æ jego czaszki
wynosi³a ok. 55,5 cm). Doros³e osobniki mog³y osi±gaæ wagê
ponad 900 kg. Mia³y du¿±, masywn± g³owê, wysokie, stromo
nachylone czo³o, mocne szczêki z silnie rozwiniêtymi k³ami i
du¿ymi zêbami trzonowymi. Przednia czê¶æ cia³a by³a wy¿sza
i mocniej zbudowana ni¿ tylna. Charakteryzowa³a siê dobrze
rozwiniêtym, wysokim barkiem i masywnymi, stosunkowo
krótkimi koñczynami oraz niewielkimi uszami. |
|
Cia³o pokrywa³o gêste, grube
ciemnobr±zowe futro dobrze chroni±ce przed mrozem. Zwierzêta
te od¿ywia³y siê niemal wy³±cznie pokarmem ro¶linnym. ¯y³y
krócej ni¿ wspó³czesne nied¼wiedzie i mog³y osi±gaæ wiek do
20 lat. Ich naturalnym schronieniem by³y jaskinie. |
Szkielet Nied¼wiedzia Jaskiniowego |
Szkielet Nied¼wiedzia Jaskiniowego |
Szkielet Nied¼wiedzia Jaskiniowego |
Szkielet Nied¼wiedzia Jaskiniowego |
Czaszki Nied¼wiedzi Jaskiniowych
|
|
|
Kompletne szkielety nied¼wiedzi
jaskiniowych nale¿± do wyj±tkowych znalezisk m.in. dlatego, ¿e
¿yj±ce wspó³cze¶nie z nimi hieny jaskiniowe rozszarpywa³y cia³a,
³ama³y i rozw³óczy³y ko¶ci pad³ych nied¼wiedzi. Znane s±
przypadki masowego wystêpowania ko¶ci nied¼wiedzi jaskiniowych w
namuliskach jaskiñ. Najczê¶ciej w stanie kopalnym spotykane s±
ko¶ci d³ugie, zêby, fragmenty czaszki, ¿eber i inne kawa³ki
ko¶ci ró¿nowiekowych osobników; zarówno bardzo m³odych,
wielko¶ci niewielkiego kota, jak i starych, schorowanych, z
wyra¼nie widocznymi zmianami zwyrodnieniowymi, ¶wiadcz±cymi o
przebytych chorobach np. artretyzmie. Ponadto znane s±
¶lady bytowania nied¼wiedzi jaskiniowych takie jak: odciski
stóp, ¶lady pazurów, wyg³ady ¶cian w miejscach, gdzie
nied¼wiedzie czy¶ci³y futro oraz wy¶lizgane tzw. zje¿d¿alnie
m³odych nied¼wiadków. |
| |
szkielet
nied¼wiedzia w gablocie
szkielet
nied¼wiedzia w gablocie |
szkielet nied¼wiedzia wewn±trz jaskini
szkielet nied¼wiedzia wewn±trz jaskini |
|
|
Nied¼wiedzie jaskiniowe ¿y³y przynajmniej czê¶ciowo
wspó³cze¶nie z cz³owiekiem pierwotnym. By³y one dla niego
cenn± zwierzyn± ³own± i w wyszukiwaniu ciep³ych schronieñ,
jakim by³y wówczas jaskinie. Cz³owiek polowa³ na nie zasadzaj±c
siê w w±skich w±wozach i dolinkach lub czatuj±c przy otworach
jaskiñ. By³y to krwawe i niebezpieczne dla ludzi polowania.
£owcy u¿ywali do walki wrêcz d³ugich oszczepów oraz
wykorzystywali blisko le¿±ce du¿e g³azy, które staczali z góry, ze
skalnych urwisk na wychodz±ce z jaskini lub walcz±ce
z wspó³plemieñcami zwierzêta. |
 |
Niektórzy badacze s±dz±, ¿e istnia³y wyspecjalizowane plemiona
³owców nied¼wiedzi, które ¿y³y g³ównie w górach, wytwarza³y
narzêdzia z ko¶ci upolowanych zwierz±t oraz uprawia³y swoisty
kult nied¼wiedzia, podobnie jak niektóre wspó³cze¶nie ¿yj±ce
plemiona, zamieszkuj±ce wschodni± Syberiê (np. Ainowie). W
Jaskini Radochowskiej znaleziono kilka czaszek nied¼wiedzich
u³o¿onych pod ¶cianami, obudowanych kamieniami i nakrytych z
góry p³yt± skaln±. Przypuszcza siê, ¿e by³ to rodzaj pochówków,
sugeruj±cy uprawianie przez cz³owieka paleolitycznego kultu
nied¼wiedzia. |
|
Inni natomiast uwa¿aj±, ¿e
nied¼wiedzie jaskiniowe dla prahistorycznego cz³owieka by³y
tylko po¿±dan± zdobycz±. Bez w±tpienia ówczesny cz³owiek ulega³
fascynacji tymi zwierzêtami. Wzbudza³y one w nim zarówno strach
jak i podziw. By³y dla niego niebezpiecznymi wrogami jak i
cenion± zwierzyn± ³own±. ¦wiadcz± o tym wizerunki tego
najwiêkszego ¿yj±cego kiedykolwiek nied¼wiedzia, na ¶cianach
wielu jaskiñ (np. w jaskini Tayat).
|
|
|
|
