|
|
 |
 |
|
 |
Czê¶æ ska³, z
których zbudowane s± Sudety nale¿y do najstarszych w dziejach
Ziemi, a ich pocz±tki siêgaj± ery prekambryjskiej (ok. 4,5 mld
lat temu). Obszar ten nale¿y wiêc do szczególnie interesuj±cych,
je¶li chodzi o badanie historii rozwoju naszej planety.
Powstanie Jaskini Nied¼wiedziej wi±¿e siê ¶ci¶le z wystêpowaniem
ska³ wêglanowych w postaci porozrywanych bloków, czy soczew
"p³ywaj±cych" w masie niekrasowych ska³ krystalicznych. |
|
Powsta³y one w wyniku osadzania siê szcz±tków ówczesnych
organizmów (g³ównie skorupek otwornic, muszli ma³¿ów,
ramienionogów (muszlowce) lub szcz±tków koralowców,
glonów) zamieszkuj±cych wystêpuj±ce na tych terenach
morza. Czê¶æ z muszli, czy szkieletów zachowa³a siê do
dzisiejszych czasów w postaci skamienia³o¶ci, które
równie¿ mo¿na znale¼æ na terenie Sudetów. |
 |
|
|
Procesy
przekszta³cania osadów nasili³y siê szczególnie oko³o 85 mln lat
temu (górna kreda), kiedy to ze sk³onów wypiêtrzaj±cego siê
¦nie¿nika osady kredowe zsuwa³y siê po dnie ówczesnego morza,
gromadz±c siê w rozlicznych zag³êbieniach i lejach. |
 |
|
Poprzez
dzia³anie olbrzymich ci¶nieñ i temperatur, powstaj±cych w wyniku
nacisku nasuwaj±cych siê ska³, osady wapienne przekszta³ci³y siê
w wapienie krystaliczne, czyli marmury. |
|
Wytwory
te kryj± w sobie rozliczne formy krasu
powierzchniowego, najczê¶ciej g³êbokie leje oraz
labirynty jaskiñ, uk³adaj±ce siê w kilku poziomach.
Historia tych form siêga okresów klimatu tropikalnego,
przypadaj±cego na schy³ek kredy i paleogen (ok. 50 mln
lat temu). By³ to pocz±tek
powstawania Jaskini Nied¼wiedziej. Intensywny rozwój
form krasowych trwa³ a¿ do koñca trzeciorzêdu i zosta³
zahamowany dopiero przez zlodowacenia plejstoceñskie
(ok. 1,8 mln lat temu). |
 |
|
 |
Podczas zlodowaceñ powstawa³y w jaskini namuliska bogate
w szcz±tki ¿yj±cych wtedy zwierz±t .
Najwiêksze ilo¶ci szcz±tków pochodz± od
nied¼wiedzia jaskiniowego
(Ursus spelaeus), st±d te¿ jaskinia
wziê³a swoj± nazwê. Znaleziono równie¿ ko¶ci lwa
jaskiniowego, hieny jaskiniowej, wilka, kuny, nietoperzy
(kilka gatunków), bobra, sarny, dzika, lisa i wielu
gryzoni. Pochodzenie tych szcz±tków bywa ró¿ne. S± to
ko¶ci zwierz±t chroni±cych siê w jaskini, ³upy
drapie¿ników, szcz±tki zwierz±t, które wpad³y w jamy
skalne, czy w koñcu ko¶ci naniesione tu przez wodê. |
|
|
Odkrycie Jaskini
Nied¼wiedziej |
 |
|
Pa¼dziernik 1966 r. -w
kamienio³omie Kletno III ods³oniêto otwór w kszta³cie poziomej
szczeliny. Prowadzi³ on do niewielkiej komory nazwanej
Sal± Nied¼wiedzia. Znajdowa³o siê tam namulisko, z
którego stercza³y liczne ko¶ci du¿ych ssaków. Najwiêcej by³o
ko¶ci nied¼wiedzia jaskiniowego. Czê¶æ koñcowa tej sali
zachowa³a siê do dzisiaj i jest widoczna w ¶luzie wej¶ciowej do
Jaskini. |
| |
|

Fragment wyrobiska w Pawilonie
Wej¶ciowym |
Do
koñca 1966 r. odkryto korytarze ¶rodkowego piêtra
jaskini po Salê Lwa oraz dolne partie, co sprawi³o, ¿e
d³ugo¶æ jaskini siêga³a ju¿ 200 m. W kolejnych latach
prowadzono tam intensywne badania naukowe. Nie
znaleziono jednak przekonywuj±cych ¶ladów pobytu w
jaskini cz³owieka paleolitycznego (poza dwoma k³ami
nied¼wiedzia jaskiniowego ze ¶ladami obróbki). |
|
|
|
3
grudnia 1967 r. po zakoñczeniu wykopu w stropie tej
sali dokonano odkrycia Sal Pa³acowych, Korytarza
Cz³owieka Pierwotnego z przyleg³ymi korytarzami
(nazwanego tak ze wzglêdu na panuj±ce tam warunki,
odpowiednie do stworzenia schronienia dla cz³owieka).
Jaskinia liczy³a teraz ju¿ 350 m. |
| |
|
|
 |
 |
|
Korytarz Cz³owieka Pierwotnego |
Prace
naukowe w namulisku |
|
|
|
W
latach 1968-69 prowadzono dalsz± eksploracjê, w
trakcie których odkryto tzw. stare wroc³awskie
piêtro, po³o¿one za Sal± Blokow± oraz silnie strzaskane
tektonicznie partie z Korytarzem Wodnym. W grudniu 1971
r. d³ugo¶æ jaskini przekracza³a 800 m.
W dniach 26-29 stycznia 1972 r. sze¶cioosobowy
zespó³ odkry³ du¿y system korytarzy i sal nazwany dolnym
nowym poziomem jaskini o ³±cznej d³ugo¶ci ponad 1 km. W
sk³ad zespo³u wchodzili: J. Bieroñski, Z. Dumañski,
K. £ukaszewicz, J. Panek, M. Paulina i J. S±dej.
Kolejne prace skupia³y siê na penetracji Komina
Maurycego w Sali Szampañskiej i przekopach w Korytarzach
B³otnych, po³o¿onych tu¿ za wielk± szczelin± w dolnym
piêtrze jaskini. W ich wyniku d³ugo¶æ jaskini
przekroczy³a 2,5 km.
Na pocz±tku lat siedemdziesi±tych zostaje
powo³any Naukowy Komitet Opiekuñczy Jaskini
Nied¼wiedziej przy Pañstwowej Radzie Ochrony Przyrody w
Warszawie. Staje siê on inicjatorem prac badawczych w
jaskini oraz sprawuje kontrolê nad ochron± tego obiektu.
Od roku 1977 Jaskiniê Nied¼wiedzi± wraz z
otaczaj±c± j± otulin± uznano prawnie chronionym
rezerwatem przyrody.
11 czerwca 1983 r. po o¶mioletnich pracach
przygotowawczych (prace górnicze i budowlane w jaskini,
za³o¿enie o¶wietlenia, budowa pawilonu wej¶ciowego,
modernizacja dróg dojazdowych i parkingu) otwarto
Jaskiniê Nied¼wiedzi± dla ruchu turystycznego. |
|
 |
|
|
|
|